Dit had ik graag eerder geweten: dat uitscheuren tijdens de bevalling veel vaker voorkomt dan we hardop zeggen. En dat het niet automatisch betekent dat er iets misgaat. Laten we meteen eerlijk zijn. De meeste vrouwen scheuren in meer of mindere mate tijdens een vaginale bevalling. In de meeste gevallen herstelt het lichaam daarna goed.
Hoe vaak scheur je tijdens een bevalling?
Uitscheuren tijdens de bevalling komt veel voor. Ongeveer 70 tot 90 procent van de vrouwen krijgt te maken met een lichte tot matige scheur, vooral bij een eerste bevalling. Meestal gaat het om een eerste- of tweedegraads scheur. Dat betekent dat de huid en soms een deel van de spier inscheurt. Deze worden meestal direct na de bevalling gehecht en genezen doorgaans goed. Ernstigere scheuren, waarbij ook de kringspier betrokken is, komen gelukkig veel minder vaak voor. Maar ze bestaan wel en worden daarom ook zorgvuldig gecontroleerd na de bevalling. Sommige vrouwen scheuren trouwens op meer dan één plek. Dat klinkt heftig, maar het gaat dan meestal om kleine oppervlakkige scheurtjes die samen worden gehecht en goed herstellen.
Waarom gebeurt uitscheuren?
Tijdens de geboorte maakt het hoofdje van je baby ruimte. De huid en het weefsel van het perineum (het gebied tussen vagina en anus) rekken maximaal op. Soms net iets verder dan ze aankunnen. Dat is geen teken dat er iets misgaat. Het is een natuurlijk onderdeel van hoe het lichaam reageert op de geboorte van een baby. Het weefsel moet zich in korte tijd extreem uitrekken, en soms ontstaat er daardoor een scheurtje.
Is uitscheuren te voorkomen?
Veel vrouwen vragen zich af of uitscheuren te voorkomen is. Het eerlijke antwoord is: niet altijd. Er zijn dingen die mogelijk kunnen helpen, zoals rustig begeleiden van het persen, warme compressen of perineummassage tijdens de zwangerschap. Soms maakt dat verschil, maar zelfs met een goede voorbereiding kan er alsnog een scheur ontstaan. En andersom scheuren sommige vrouwen helemaal niet, zonder dat ze daar specifiek iets voor hebben gedaan. Er is dus geen simpele oorzaak of garantie. Een bevalling blijft een proces waarin veel factoren meespelen, zoals de grootte van de baby, de snelheid van de geboorte en hoe het weefsel reageert.
Waarom maakt dit zoveel angst los?
Omdat er verrassend weinig open over gesproken wordt. We horen verhalen over weeën en persen. Soms over hechtingen, vaak in een bijzin. Maar zelden over hoe normaal uitscheuren eigenlijk is. Daardoor voelt het voor veel vrouwen als iets uitzonderlijks. Iets wat je koste wat kost moet voorkomen. Natuurlijk heb je het liever niet. Maar soms heb je het simpelweg niet in de hand.
Wat ook weinig mensen vertellen: tijdens het persen voel je vaak minder dan je van tevoren denkt. Door de druk en de intensiteit van de bevalling merk je het scheuren zelf meestal niet eens bewust. Wat je wél kunt voelen, is de schrik achteraf. De eerste keer naar de wc. Het zitten. De angst om weer te bewegen. En soms ook de onzekerheid over je lichaam. Ziet het er nog normaal uit? Komt dit ooit goed?
Wat is normaal tijdens het herstel?
Pijn, een trekkend gevoel en gevoeligheid in de eerste weken zijn normaal. Zwelling en een beurs gevoel horen bij het herstel. Als er hechtingen zijn gezet, lossen die meestal vanzelf op. Goed spoelen met lauwwarm water na toiletbezoek, rust nemen en luisteren naar je lichaam helpen bij het herstel. En ja, het kan even duren voordat alles weer vertrouwd voelt. Neem contact op met je verloskundige of huisarts als je toenemende pijn krijgt, koorts ontwikkelt, een vieze geur opmerkt of het gevoel hebt dat de wond niet goed geneest. Maar in de meeste gevallen herstelt het lichaam verrassend krachtig.
De inside knowledge die we vaker mogen delen
Uitscheuren tijdens de bevalling zegt niets over hoe goed jij bevallen bent. Niet over je kracht. Niet over je voorbereiding. Niet over je lichaam. Sommige vrouwen scheuren ondanks een perfecte voorbereiding. Anderen niet, zonder speciale technieken.
En misschien nog belangrijker om te weten: je vagina is geen breekbaar onderdeel dat blijvend beschadigd is. Het is spierweefsel. Het kan herstellen. Soms vanzelf, soms met hulp van bijvoorbeeld een bekkenfysiotherapeut, maar herstel is in de meeste gevallen de norm. Je hoeft je niet te schamen voor hechtingen. Niet voor ongemak. En ook niet voor vragen over seks na de bevalling. Dit hoort bij bevallen, ook al praten we er nog te weinig over.